Πόλεις χωρίς νερό = πόλεις χωρίς ζωή.

 

Πόλεις χωρίς νερό = πόλεις χωρίς ζωή.

 

Εύκολα μπορεί να παρατηρήσει κανείς πως σχεδόν όλες οι πρωτεύουσες των ευρωπαϊκών χωρών, είναι χτισμένες δίπλα σε ποτάμια ή θάλασσες. Το αποτύπωμα αυτό, αποδεικνύει την διαχρονική άμεση εξάρτηση των ανθρώπων και των κοινωνιών τους, από το νερό.

Οι περισσότερες από τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, χτίστηκαν δίπλα σε ποτάμια:

1. Αθήνα, Ελλάδα, Ιλισός ποταμός. 2. Ανδόρρα λα Βέλια, Ανδόρρα, χειμερινός/εαρινός ποταμός/ρέμα Βαλίρα. 3. Βαντούζ, Λίχτενσταϊν, ποταμός Ρήνος. 4. Βαρσοβία, Πολωνία, ποταμός Βιστούλας. 5. Βατικανό, Βατικανό, ποταμός Τίβερης. 6.Βέρνη, Ελβετία, ποταμός Άαρ. 7. Βερολίνο, Γερμανία, ποταμός Σπρέε. 8. Βίλνιους, Λιθουανία, ποταμοί Βίλνια και Νέρις. 9. Βουκουρέστι, Ρουμανία, ποταμός Ντιμποβίτσα. 10. Βρυξέλλες, Βέλγιο, ποταμός Σέννα. 11. Γερεβάν, Αρμενία, ποταμός Ραζντάν. 12. Κίεβο, Ουκρανία, ποταμός Δνείπερος. 13. Κισινάου, Μολδαβία, ποταμός Μπικ. 14. Λευκωσία, Κύπρος, Πεδιαίος ποταμός (τώρα ρέμα). 15. Λιουμπλιάνα, Σλοβενία, ποταμός Λιουμπλιάνιτσα. 16. Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο, ποταμός Τάμεσης. 17. Λουξεμβούργο, Λουξεμβούργο, ποταμοί Αλζέτ και Πετρίς. 18. Μαδρίτη, Ισπανία, ποταμός Μανθανάρες. 19. Μινσκ, Λευκορωσία, ποταμός Σβίσλατς. 20. Μόσχα, Ρωσία, ποταμός Μόσκοβας. 21. Παρίσι, Γαλλία, ποταμός Σηκουάνας. 22. Ποντγκόριτσα, Μαυροβούνιο, ποταμοί Ρίμπνιτσα και Μοράτσα. 23. Πράγα, Τσεχία, ποταμός Μολδάβας. 24. Ρώμη, Ιταλία, ποταμός Τίβερης. 25. Σαράγεβο, Βοσνία, ποταμός Μίλιατσκα. 26. Σκόπια, Βόρεια Μακεδονία, ποταμός Βαρδάρης (Αξιός). 27. Τίρανα, Αλβανία, ποταμός Τίρανα και ποταμός Λάνα. 28. Τιφλίδα, Γεωργία, ποταμός Κύρος.

Είναι εντυπωσιακό το γεγονός πως από τον γιγαντιαίο, πλωτό ποταμό Δούναβη, βρέχονται τέσσερεις πρωτεύουσες: 1. Βελιγράδι, Σερβία, 2. Βιέννη, Αυστρία, 3. Βουδαπέστη, Ουγγαρία και 4. Μπρατισλάβα, Σλοβακία, ενώ από τον ποταμό Σάββα, παραπόταμο του Δούναβη, βρέχεται το Ζάγκρεμπ της Κροατίας και το Βελιγράδι της Σερβίας, στην κατάληξη του Σάββα στον Δούναβη.

Στις πιο πάνω τριάντα τρεις πρωτεύουσες, θα προσθέσουμε και τις ακόλουθες έξι οι οποίες βρίσκονται στις εκβολές ποταμών στη θάλασσα και αποτελούν λιμάνια:

Άμστερνταμ, Ολλανδία, ποταμός Άμστελ και λιμάνι. Δουβλίνο, Ιρλανδία, ποταμός Λίφφεϊ και λιμάνι. Ελσίνκι, Φινλανδία, ποταμός Βάνταα και λιμάνι. Λισαβόνα, Πορτογαλία, ποταμός Τάγος και λιμάνι. Ρέικιαβικ, Ισλανδία, ποταμός Ελλιδάας και λιμάνι. Ρίγα, Λετονία, ποταμός Νταουγκάβας και λιμάνι. Δηλαδή τριάντα εννέα πρωτεύουσες βρέχονται από τα νερά ποταμών.

Ακόμα δύο πρωτεύουσες, βρίσκονται στο σημείο όπου λίμνες χύνονται στη θάλασσα: Στοκχόλμη, Σουηδία, Λίμνη Μέλαρεν, λιμάνι στη Βαλτική θάλασσα. Τάλιν, Εσθονία, Λίμνη Ούλεμιστε, λιμάνι στη θάλασσα του Κόλπου της Φινλανδίας.

Υπάρχουν φυσικά και πρωτεύουσες που δεν έχουν ποτάμια, είναι όμως θαλάσσια λιμάνια. Η Ευρώπη έχει πέντε τέτοιες: 1. Βαλέτα, Μάλτα, 2. Κοπεγχάγη, Δανία, 3. Μονακό, Μονακό, 4. Μπακού, Αζερμπαϊτζάν και 5. Όσλο, Νορβηγία, με το Μπακού να πρωτοτυπεί ως λιμάνι λίμνης, έστω και αν αυτή ονομάζεται “θάλασσα” (Κασπία).

Εξαίρεση αποτελούν μόνο δύο πρωτεύουσες κρατών της Ευρώπης: Ο Άγιος Μαρίνος, της Δημοκρατίας του Αγ. Μαρίνου που είναι κάστρο και η Σόφια της Βουλγαρίας. Ο Αγ. Μαρίνος, αποτελεί εξαίρεση για ιστορικούς λόγους, καθώς ο λόγος της ανεξάρτητης ύπαρξής του ήταν το Κάστρο και η ορεινή του θέση, η οποία χρησίμευσε ως καταφύγιο σε δύσκολους καιρούς. Όσο για τη Σόφια, αποτελούσε το σημείο ελέγχου στο εμπορικό και διαμετακομιστικό πέρασμα της κοιλάδας της Σόφιας, ανάμεσα στο όρος Βίτοσα και την οροσειρά του Αίμου. Η κοιλάδα ήταν βασικό πέρασμα από την αρχαιότητα, συνδέοντας την Αδριατική θάλασσα και την Κεντρική Ευρώπη με τη Μαύρη θάλασσα και το Αιγαίο πέλαγος. Έχει όμως και σχέση με το νερό. Όχι γιατί τη διασχίζουν μικρά ποταμάκια, αλλά επειδή έχει πολλές υδάτινες και ιαματικές πηγές.

 

Αν και έμοιαζε αυτονόητο πριν από εκατό, έως και χιλιάδες χρόνια, να ζουν οι άνθρωποι δίπλα στο νερό, τόσο από βιολογική ανάγκη όσο και από ανάγκη ευζωίας, οι κυβερνώντες, το κυνήγι του κέρδους και το οικονομικοκοινωνικό σύστημα που ονομάζουμε “καπιταλισμό”, κατέστρεψε σε πολλές περιπτώσεις αυτή τη σχέση των πόλεων και των ανθρώπων τους με το νερό. Οι υδάτινοι δρόμοι, μετατράπηκαν σε λεωφόρους για να μη “χαραμιστούν” άλλα “πιο χρήσιμα” εδάφη/οικόπεδα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Ιλισσός. Ο Μεταξάς κατά την περίοδο της δικτατορίας που επέβαλε στην Ελλάδα, δεν βασάνισε, εξόρισε και κατέστρεψε μόνο ανθρώπους. Με το ίδιο πνεύμα φέρθηκε και στη Φύση. Διάσημος ήταν ο κομπασμός του: “Θάπτομεν τον Ιλισσόν” όταν με καμάρι εγκαινίασε την επιχωμάτωση. Το έγκλημα συνεχίστηκε και μετεμφυλιακά, ιδιαίτερα από τις κυβερνήσεις του “Συναγερμού” και της ΕΡΕ, οπότε και μπαζώθηκαν ακόμα και τα ρέματα της Αθήνας και των περιχώρων της.

Αντίστοιχα, τόσο στον Πειραιά και το Φάληρο, όσο και σε λιμάνια του εξωτερικού, επιχωματώθηκαν παράκτιες ζώνες, ώστε να επεκταθούν οι οικοδομήσιμες περιοχές.

Το Μονακό για παράδειγμα, άρχισε τις επιχωματώσεις κατά τα τέλη του 19ου αιώνα και συνέχισε έκτοτε ασταμάτητα. Ειδικά μετά το 1970, “δημιουργήθηκαν” νέα εδάφη μέσω επιχωματώσεων, έκτασης άνω των δύο εκατομμυρίων στρεμμάτων. Η γη αξίζει πολλά στο Μονακό άλλωστε.

Τα “μπαζώματα” ποταμών και παραλιών, έγιναν συνηθισμένη πρακτική σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις. Τα κέρδη ήταν πολλά για όσους τα εκμεταλλεύτηκαν. Οι ζημιές όμως; σε ποιον καταλήγουν;

Οι πλημμύρες των τελευταίων δέκα – είκοσι χρόνων, ανέδειξαν το πρόβλημα σε όλη την Ευρώπη και όχι μόνο. Τα ορμητικά νερά της βροχής, δεν βρίσκουν τους πανάρχαιους δρόμους τους. Βρίσκουν μπάζα, οικοδομές και παράκτια φαραωνικά έργα. Τα ορμητικά νερά όμως, δεν είναι “συζητήσιμα”. Δεν μπορούμε να τα πείσουμε για το οτι κοστίζει πολλά η επανόρθωση, οπότε θέλουμε να αλλάξουν “συμπεριφορά”. Το νερό, θα ακολουθήσει τον πανάρχαιο δρόμο του.

Είναι όμως σημαντικό να αναδείξουμε και έναν άλλο παράγοντα εκτός των καταστροφών σε υποδομές και πολεοδομικά συγκροτήματα. Έναν παράγοντα που μάλλον είναι ακόμα πιο σημαντικός: Την ποιότητα ζωής των ανθρώπων….

Οι ρυθμοί της ζωής, η θερμοκρασία του τόπου κατοικίας, οι φυσικοί ήχοι που χάνονται και οι τεχνητοί που αυξάνονται, η μυρωδιά της φύσης, η αύρα, τα χρώματα, δηλαδή ότι φυσικό χάθηκε και ότι τεχνητό μας επιβλήθηκε, με απόλυτη βεβαιότητα άλλαξαν τη ζωή των ανθρώπων προς το χειρότερο. Όχι μόνο στον τομέα της φυσικής ζωής, όχι μόνο στις ανάγκες του οργανισμού μας για άλλης ποιότητας περιβάλλον, αλλά κυρίως στον τομέα της ψυχολογίας μας. Πολυάριθμες μελέτες από ειδικούς επιστήμονες, έχουν καταδείξει τον βιασμό των ψυχών μας και την καταστροφική επιρροή στις συμπεριφορές όλων των ανθρώπων, από την απώλεια ενός τρόπου ζωής δίπλα στην αληθινή φύση.

Οι προοδευμένες κοινωνίες, αλλά και οραματιστές επιστήμονες σε πολλές χώρες, προτείνουν την αλλαγή. Προτείνουν μεθόδους και τρόπους για να αποκατασταθεί στο μέτρο του δυνατού, η φυσική κατάσταση και η επαναδιατύπωση της σχέσης των πόλεων και των πολιτών με το νερό.

Ένα επιτυχημένο παράδειγμα, είναι η πόλη του Όσλο. Ένα τμήμα του λιμανιού της πόλης, σχεδιάστηκε εκ νέου. Αξιοποιήθηκαν παλιές αποθήκες και κανάλια και μετατράπηκαν σε παραλιακή ζώνη αναψυχής, περιπάτου και διασκέδασης ήπιας μορφής. Μέχρι και τεχνητή παραλία διαμορφώθηκε και οι κάτοικοι της πόλης κολύμπησαν και πάλι στα νερά του μυχού του φιορδ, μετά από δεκαετίες. Η ζωή των πολιτών, άλλαξε σε μεγάλο βαθμό, αφού η αλλαγή συμπεριέλαβε και ρυθμίσεις στο εσωτερικό της πόλης.

Σε πολλές μεγάλες πόλεις της κεντρικής Ευρώπης, αποκαλύπτονται ποτάμια και οι αυτοκινητόδρομοι αντικαθίστανται από χώρους περιπάτου και αναψυχής.

Ακόμα και στην τεχνηέντως μίζερη Ελλάδα, καθηγητές του Πολυτεχνείου και άλλοι επιστήμονες, έχουν καταθέσει προτάσεις για αξιοποίηση των απομειναριών του Κηφισού και του Ιλισού, ακόμα και αποκάλυψή τους σε αρκετά σημεία, με παράλληλη αναδιαμόρφωση της κοίτης και των όχθεών τους. Δυστυχώς όμως, οι πολιτικοί δεν έχουν τη βούληση και οι πολίτες διστάζουν να πιέσουν για αλλαγές, αλλοτριωμένοι ίσως από την ιδέα του “βολέματος” και του κέρδους από το υπάρχον κτηματομεσιτικό κατεστημένο, αλλά και αδυνατώντας να κατανοήσουν το πόσο σημαντικές θα ήταν οι αλλαγές στην καθημερινή ζωή εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων της πόλης.

Το ζήτημα όμως παραμένει: Χωρίς νερό, οι πόλεις πεθαίνουν και μαζί τους και οι άνθρωποί τους.

Η καταστροφή άλλωστε, έρχεται όταν οι άνθρωποι αδυνατούν να διδαχθούν από τη μνήμη των ιδίων, αλλά και της Φύσης. Όπως έγινε και στο “νησί του Πάσχα”. Όταν Πολυνήσιοι εποίκισαν το απομονωμένο νησί, φτάνοντας εκεί με μεγάλες πιρόγες, βρήκαν ένα νησί κατάφυτο. Μεγάλα, πανάρχαια δέντρα κάλυπταν την επιφάνειά του. Οι έποικοι άρχισαν να πολλαπλασιάζονται στον εύφορο τόπο. Με τα ξύλα των δέντρων κατασκεύαζαν τα σπίτια τους και έφτιαχναν τα πλεούμενα που χρησιμοποιούσαν για να ψαρεύουν. Ο ρυθμός της “ανάπτυξης” ήταν ανεξέλεγκτος. Την καταστροφή συμπλήρωσαν και τα μη ενδημικά τρωκτικά που έφτασαν στο νησί μαζί με τους εποίκους, μέσα στα πλοιάριά τους και έτρωγαν τους σπόρους των δέντρων και τα βλαστάρια των νέων φυτών.

Όταν κόπηκε το τελευταίο δέντρο, πιθανά κανείς δεν συνειδητοποίησε την καταστροφή. Το απογυμνωμένο νησί, δεν μπορούσε να προσφέρει πια τίποτα. Καρποί: μηδέν. Καυσόξυλα: μηδέν. Ξυλεία για κατασκευές: μηδέν. Το χειρότερο όλων: ξυλεία για βάρκες: μηδέν. Χωρίς βάρκες, δεν υπάρχει ψάρεμα όμως. Άρχισαν να τρώνε τα τρωκτικά. Οι αρχαιολόγοι, μαζί με τα αποφάγια των τελευταίων κατοίκων, βρήκαν ανθρώπινα οστά, βγάζοντας το ασφαλές συμπέρασμα πως οι κάτοικοι κατέφυγαν στον κανιβαλισμό.

Τα παράξενα αγάλματα που κατασκεύασαν, κοιτάνε όλα προς τη θάλασσα, σαν ξόρκι για το κακό και σαν πρόσκληση προς μια ελπίδα, μια λύση, που ποτέ δεν ήρθε….

Οι σύγχρονες κοινωνίες, δεν βλέπουν το τέλος που έρχεται και χτίζουν κι αυτές τα δικά τους “ξόρκια”. Τα ονομάζουν “ανάπτυξη”, χρήμα, “προσέλκυση κεφαλαίων”. Τους δίνουν τη μορφή που έχουν οι πολυτελείς ουρανοξύστες. Κοροϊδεύουν τον κόσμο μιλώντας π.χ. για το “μεγαλύτερο μητροπολιτικό πάρκο της Ευρώπης”, ως πρόσχημα για να χτίσουν εκατοντάδες πολυτελείς κατοικίες και πολυκαταστήματα.

Όμως η εξέλιξη, η κανονική λειτουργία της φύσης, είναι αμείλικτα. Δεν συγχωρούν. Δεν πείθονται από μεγαλοστομίες, ούτε ενδιαφέρονται για τα κέρδη του real estate.

Δεν εκδικούνται καν, γιατί απλά δεν “ενδιαφέρονται” για το πιο καταστροφικό θηλαστικό του πλανήτη μας. Εμείς πρέπει να ενδιαφερθούμε, εμείς πρέπει να αλλάξουμε ό,τι λάθος φτιάξαμε, να επιδιορθώσουμε ό,τι καταστρέψαμε, να θεραπεύσουμε την ύβρη προς τη Φύση. Οι αρχαίοι Λαοί σε όλη τη Γη, θεοποίησαν τη φύση και τα στοιχεία της, για να εμπεδώσουν στις κοινωνίες τον σεβασμό προς αυτά. Οι “πολιτισμένοι”, αποποιήθηκαν εκείνους τους Θεούς και τους αντικατέστησαν με τον ένα και μοναδικό: το κέρδος. Ήρθε όμως η ώρα για την αναστήλωση των Θεών εκείνων και για την επαναφορά του σεβασμού προς τη Φύση.

Η ώρα για αλλαγές, ήταν χθες. Ίσως όμως προλαβαίνουμε και σήμερα. Η ιστορία, μας δείχνει πως αύριο θα είναι πολύ αργά.

 

Αναστάσιος Ν. Πανταζίδης

Στέλεχος Πολιτικής Προστασίας.

Ιδρυτικό μέλος του Διεθνούς Οικοσοσιαλιστικού Δικτύου και των Οικοσοσιαλιστών Ελλάδας.

ΕΤΣΙ ΑΓΑΠΑΜΕ ΕΜΕΙΣ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΜΑΣ ΚΑΙ ΜΕ ΤΟ ΑΙΜΑ ΜΑΣ

ΕΤΣΙ ΑΓΑΠΑΜΕ ΕΜΕΙΣ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΜΑΣ ΚΑΙ ΜΕ ΤΟ ΑΙΜΑ ΜΑΣ

 

Στις 16 Ιανουαρίου του 2026, πέθανε ο Αλέξανδρος Παπαδόγγονας, γιος του υποστρατήγου Διονυσίου Παπαδόγγονα, του Σφαγέα, αρχηγού των Ταγμάτων Αλητείας Πελοποννήσου κατά την κατοχή και μετέπειτα παρασημοφορημένου για την “Εθνική του Δράση”, Αξιωματικού του Ελληνικού Στρατού. Δεν πρόλαβε να δει τις φωτογραφίες των ηρώων που σκότωνε ο πατέρας του. Ο Αλέξανδρος, δεν ήταν απλά γόνος ενός Ταγματαλήτη. Ήταν ενεργός στη πολιτική της ακροδεξιάς. Όχι όμως σε κάποια φασιστική γκρούπα. Αυτοί οι τύποι είναι πάντα δεμένοι με την εξουσία για να μπορούν να πετυχαίνουν τους ειδεχθείς σκοπούς τους. Ήταν στέλεχος, βουλευτής και υπουργός της ΝΔ. Για να είμαι δίκαιος, πρέπει να ανφέρω πως συμμετείχε στο Κίνημα του Ναυτικού το 1973. Αυτό όμως ήταν στα πλαίσια της γραμμής της αστικής δημοκρατικής κανονικότητας, χωρίς να τον κάνει να απαρνείται τη δράση του πατέρα του (όπως και ο Χ. Σαρτζετάκης που αρνήθηκε ως δικαστικός να υποκύψει στις πιέσεις για “κουκούλωμα” της δολοφονίας Λαμπράκη, αλλά μέχρι το θάνατό του παρέμεινε ακραιφνής αντικομμουνιστής και αποκαλλούσε τους κομμουνιστές “συμμορίτες” και τον Εμφύλιο “συμμοριτοπόλεμο”). Ο λόγος που επιχειρώ τη σύνδεσή του με την αποκάλυψη των φωτογραφιών των κομμουνιστών ηρώων της Καισαριανής, είναι η υπενθύμιση του διαρκούς διχασμού της ελληνικής κοινωνίας, με ακόμα ένα παράδειγμα: τη στάση του ιδίου του Παπαδόγγονα και της “Νέας Δημοκρατίας” κατά την ψήφιση του νόμου αναγνώρισης της Εθνικής Αντίστασης στις 23 Αυγούστου του 1982.

 

Η αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης, ήταν μια από τις σημαντικές προεκλογικές δεσμεύσεις του Ανδρέα Παπανδρέου και του ΠΑΣΟΚ το 1981. Άλλωστε το ΠΑΣΟΚ υιοθέτησε τότε στη ρητορική του, σχεδόν όλα τα αιτήματα και συνθήματα του ΚΚΕ. Γνώριζε πολύ καλά ο Παπανδρέου πως τότε, το δίπολο ήταν ξεκάθαρο για τον κόσμο: Αριστερά – Δεξιά. Δεν υπήρχε κάτι άλλο στη συνείδηση του κόσμου. Οπότε, για να νικήσουν στις εκλογές, χρειαζόταν αριστερή συνθηματολογία. “ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο”, “έξω οι Βάσεις του θανάτου”, “στις 18 Σοσιαλισμός”, “ο Λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει Δεξιά” κλπ. Αφότου πέτυχε μια ιστορική νίκη στις εκλογές της 18/10/1981, δεν έγινε τίποτα από αυτά. Όμως, τουλάχιστον, τον Αύγουστο του 1982 το ΠΑΣΟΚ κατέθεσε σχέδιο νόμου στη Βουλή για την αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης. Στόχος ήταν να κερδηθεί το συναίσθημα του Ελληνικού Λαού και να απομονωθεί η ΝΔ. Γι’ αυτό, το νομοσχέδιο δεν περιορίστηκε στην αναγνώριση της δράσης του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ μόνο, αλλά περιελάμβανε και τις άλλες αντιστασιακές Οργανώσεις, παρ’ όλο που τα μέλη τους δεν διώχθηκαν μετεμφυλιακά, ενώ οι περισσότεροι από εκείνους, έλαβαν κρατικές θέσεις στη συνέχεια ή έστω εντάχθηκαν στον Ελληνικό Στρατό (μαζί με τους Ταγματαλήτες). Ο Α. Παπανδρέου, παρά το οτι εισηγητής του ν/σ ήταν ο Γ. Γεννηματάς, ήταν εκείνος που ανέπτυξε με ομιλία του στο Σώμα, το πνεύμα του νομοσχεδίου, για να δώσει έμφαση στη σημασία του για την Εθνική Συμφιλίωση. Μαζί όμως με την Εθνική Συμφιλίωση, ήθελε να διακηρύξει και την καταδίκη του δωσιλογισμού, εξηγώντας πως ήθελε η ψήφιση του νόμου να συμπέσει με την ημερομηνία μνήμης του Μπλόκου της Κοκκινιάς, το οποίο διεξήγαγαν τα Τάγματα Αλητείας με τη βοήθεια των Γερμανών. Η ΝΔ, με πρόεδρο τότε τον Ευάγγελο Αβέρωφ – Τοσίτσα (είχε παραιτηθεί από την Προεδρία ο Γ. Ράλλης μετά την ήττα στις εκλογές) αρνήθηκε από βήματος να “δώσει συγχωροχάρτι στο ΚΚΕ”. Τότε ήταν που ο Παπανδρέου είπε πως τέθηκε η Δεξιά στο “χρονοντούλαπο της ιστορίας”. Η “Εθνική συμφιλίωση” πήγε περίπατο, όπως φάνηκε και χρόνια μετά, όταν άνοιξε το χρονοντούλαπο και είδαμε την εκλογική επιτυχία της ΕΠΕΝ, του ΛΑΟΣ και της ΧΑ. Η ΝΔ τελικά, αποχώρησε από την αίθουσα και δεν ψήφισε το νόμο της αναγνώρισης.

 

Μπορούσε όμως η ΝΔ να υπερψηφίσει το νόμο για την Εθνική Αντίσταση το 1982;

Η αλήθεια είναι πως στις τάξεις των βουλευτών της ΝΔ, υπήρχαν και άνθρωποι που αγωνίστηκαν για την Ελευθερία στην κατοχή και για τη Δημοκρατία στην Επταετία της Χούντας. Αυτοί όμως ήταν μειονότητα εντός της Δεξιάς παράταξης. Οι ακροδεξιοί ήταν ο κορμός της Ν.Δ.. Ειδικά με Πρόεδρο τον Αβέρωφ, δεν μπορούσαν να αντιληφθούν πως η χώρα χρειαζόταν ειρήνη και δικαιοσύνη για να προκόψει (όπως το αντιλήφθηκε νωρίτερα ο Κ. Καραμανλής και νομιμοποίησε το ΚΚΕ). Οι ακροδεξιοί ήταν πάρα πολλοί μέσα στην κοινοβουλευτική ομάδα της ΝΔ και το κόμμα απειλήθηκε με διάσπαση αν η ηγεσία του δεν υπάκουε σε αυτούς, ειδικά σε ένα τέτοιο ζήτημα, υψίστης ιδεολογικής σημασίας για τη Δεξιά.

 

Ποιοι ήταν οι βουλευτές της ΝΔ που αρνήθηκαν να ψηφίσουν για την Εθνική Αντίσταση;

Επέλεξα χαρακτηριστικά, είκοσι έξι από αυτούς, με τα πιο “βαριά” και “βρώμικα” βιογραφικά.

1) Ευάγγελος Αβέρωφ – Τοσίτσας του Αναστασίου. Διορίστηκε το 1940 Νομάρχης Κέρκυρας από τον Μεταξά. Το 1941 συνεργάστηκε με την κυβέρνηση του δωσίλογου “Πρωθυπουργού” Τσολάκογλου.

2) Γεώργιος Ράλλης. Γιος του δωσίλογου “Πρωθυπουργού” της Κατοχής Ιωάννη Ράλλη, συνεργάτη των κατακτητών, επί της θητείας του οποίου ιδρύθηκαν τα Τάγματα Αλητείας.

3)  Μιλτιάδης Έβερτ. Γιος του Άγγελου Έβερτ, ο οποίος ήταν ο Αρχηγός της Αστυνομίας της Αθήνας, με εντολή και εποπτεία του οποίου έγινε η επίθεση στην άοπλη διαδήλωση του ΕΑΜ και η σφαγή που ακολούθησε κατά το Δεκέμβρη του 1944.

4) Αλέξανδρος Παπαδόγγονας. Γιος του υποστρατήγου Διονυσίου Παπαδόγγονα, αρχηγού των Ταγμάτων Αλητείας Πελοποννήσου και σφαγέα μεταξύ άλλων εκατόν δέκα (110) Ελλήνων, ως αντίποινα για τη δολοφονία από τον ΕΛΑΣ του Γερμανού Στρατηγού Κρεχτ. 

5) Ιωάννης Βαρβιτσιώτης. Γιος του Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη, ο οποίος Μιλτιάδης, ήταν δικηγόρος του Λεωνίδα Τσιριγώτη, δωσίλογου, στη Δίκη των δωσιλόγων.

6) Κωνσταντίνος Λάσκαρης (του Αντωνίου). Συνεργάτης των Βρετανών στην κατοχή. Ήταν ο νομικός προστάτης της απατεώνισσας  “Αγίας Αθανασίας του Αιγάλεω” (1977-1978). Ως υπουργός της ΝΔ ήταν ο εμπνευστής του αντεργατικού νόμου 330. Στις επακόλουθες διαδηλώσεις της 25/5/1976, η Αστυνομία σκότωσε μία διαδηλώτρια και τραυμάτισε ακόμα εκατό.

7) Δημήτριος Βρεττάκος (του Λεωνίδα) γενικός διευθυντής του ιδρύματος “Βασιλεύς Παύλος”.

8) Ελευθέριος Παπαδημητρίου, γιος του Κωνσταντίνου Παπαδημητρίου, στελέχους του ΕΔΕΣ.

9) Θεόδωρος Δαμιανός, γιος του Κλεάνθη Δαμιανού, υφυπουργού Εθν. Οικονομίας της Χούντας (1972-1973).

10) Ευφροσύνη Σπεντζάρη, κόρη του Νικολάου Σπεντζάρη, υποψ. Βουλευτή Ηλείας με το κόμμα του Ναπολέοντα Ζέρβα (Εθνικό Κόμμα Ελλάδας) το 1946.

11) Γεώργιος Μούτσιος. Γιος του Αθανασίου Μούτσιου, ο οποίος το 1944 εκτελέστηκε από τον ΕΛΑΣ ως δωσίλογος.

12) Βασίλης Παπαγεωργόπουλος του Νικήτα. Αντικομμουνιστής, ο οποίος μάλιστα το 1999 ως Δήμαρχος Θεσσαλονίκης προσπάθησε να μετονομάσει οδό προς τιμή του αρχηγού των Χιτών, Γεωργίου Γρίβα, αλλά η προσπάθεια απέτυχε λόγω πάνδημων αντιδράσεων (η οργάνωση “Χ” ιδρύθηκε το 1942, δεν ενεπλάκη ποτέ σε ένοπλο αγώνα με τους κατακτητές, αλλά από το 1943, με την ανοχή των Γερμανών, επιτέθηκε πολλάκις, ενόπλως κατά του ΕΛΑΣ, έως και στα “Δεκεμβριανά”. Μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας, πρωτοστάτησε στη “Λευκή Τρομοκρατία” κατά Κομμουνιστών και αντιμοναρχικών).

13) Γεώργιος Τζιτζικώστας (του Αποστόλου). Προσωπικός φίλος του Κωνσταντίνου Γλύξμπουργκ.

14) Νικόλαος Καλτεζιώτης, γιος του Κωνσταντίνου Καλτεζιώτη, διορισμένου από τον δικτάτορα Μεταξά ως Νομάρχη Σερρών.

15) Σωτήριος Γκίκας (του Στεφάνου) Αντιστράτηγος ε.α.. Αξιωματικός του Στρατού κατά τον Εμφύλιο.

16) Αλέξανδρος Αβραμίδης. Γιος του Χρήστου Αβραμίδη, Στρατιωτικού Διοικητή Βορ. Ελλάδας κατά τον Εμφύλιο.

17) Αναστάσιος Παπαληγούρας (του Παναγιώτη). Σύζυγος της κόρης του Γεωργίου Ράλλη, εγγονής του δωσίλογου Ιωάννη Ράλλη.

18) Γεώργιος Σούρλας (του Ιωάννη). Ανηψιός του διαβόητου αντικομμουνιστή σφαγέα της Μαγνησίας.

19) Ιωάννης Μπούτος. Γιος του Περικλή Μπούτου, μέλους και πολιτικού καθοδηγητή των Ταγμάτων Αλητείας Μελιγαλά.

20) Αναστάσιος Μπάλκος (του Μιλτιάδη). Αξιωματικός του Στρατού κατά τον Εμφύλιο και νωρίτερα Αξ/κος του ΕΔΕΣ. Ήταν τέτοιο το αντικομμουνιστικό του μένος που τον έκανε να ηγηθεί εντονότατων διαμαρτυριών όταν το 1981 το ΠΑΣΟΚ ανέθεσε το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης στον Γιάννη Σκουλαρίκη, πρώην αντάρτη του ΕΛΑΣ.

21) Ισαάκ Λαυρεντίδης (του Νικολάου). Κατά την κατοχή ήταν μέλος της αντικομμουνιστικής Αντιστασιακής “Οργάνωσης Αναστάσεως Γένους”.

22) Πανουριάς Πανουριάς (του Στυλιανού). Αξιωματικός του “Ιερού Λόχου” και του Στρατού στον Εμφύλιο. Ο αδελφός του Μίμης, ήταν έφεδρος Αξ/κος του Στρατού κατά τον Εμφύλιο και σκοτώθηκε σε μάχη ενάντια στον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας.

23) Νικόλαος Γκελεστάθης (του Αναστασίου). Γιος του δεξιού βουλευτή Τάσσου Γκελεστάθη, συγγραφέα αντικομμουνιστικών βιβλίων.

24) Κωνσταντίνος Μητσοτάκης (του Κυριάκου). Γνωστό βιογραφικό. “Σταθμοί”: η αγαστή συνεργασία του με τους κατοχικούς μηχανισμούς στα Χανιά, η συμμετοχή του στην “Αποστασία” του 1965 και ο χαρακτηρισμός του δημοψηφίσματος που αποκαθήλωσε τη Βασιλεία το 1973, ως “άδικου” για τον Γλύξμπουργκ.

25) Θωμάς Χούτας. Γιος του Στυλιανού Χούτα ο οποίος έλαβε μέρος σε ένοπλες μάχες κατά του ΕΛΑΣ, ως μέλος του ΕΔΕΣ, της “Ανεξάρτητης Εθνικής Οργανώσεως Βάλτου” και των “Εθνικών Ομάδων Ελλήνων Ανταρτών”.

26) Παπαευθυμίου Γεώργιος (του Βασιλείου). Πρώην βουλευτής της φιλοβασιλικής “Εθνικής Παράταξης”. 

 
Όπως όλοι αντιλαμβανόμαστε, όσοι συμμετείχαν στον εμφύλιο σκοτώνοντας Κομμουνιστές, όσοι είχαν σχέση με τη δικτατορία Μεταξά και τη Δικτατορία των Συνταγματαρχών, όσοι προέρχονταν από τα Τάγματα Αλητείας υπηρετώντας τους κατακτητές και σκοτώνοντας Έλληνες, αλλά και τα παιδιά τους και οι κοντινοί τους συγγενείς, ήταν αδύνατο να δεχθούν τη δικαίωση των μισητών τους εχθρών. Δεν μπορούσαν να δεχθούν πως ηθικά “νίκησαν οι κομμουνιστές” και αναγνωρίζονταν ως πατριώτες, ενώ για δεκαετίες η “πατέντα” του “Πατριώτη” είχε κατοχυρωθεί από τους δωσίλογους.

 
Η χώρα ήταν διχασμένη τότε και παραμένει διχασμένη μέχρι σήμερα, επειδή κανείς δεν τόλμησε να τιμωρήσει τους δωσίλογους. Κανείς δεν αποκατέστησε την αδικία, το αίμα, τις διώξεις, τα βασανιστήρια, τις εξορίες, τον αποκλεισμό που έζησαν οι πατριώτες και οι συγγενείς τους. Ειδικά μετά και το κάψιμο των φακέλλων των Κομμουνιστών που διατηρούσε η Ασφάλεια και στους οποίους φαινόταν ποιοι ήταν οι καταδότες, οι συκοφάντες και οι δωσίλογοι, μπήκε “ταφόπλακα” στην όποια πραγματική δικαίωση (οι 17.500.000 “Φάκελλοι” κάηκαν από τη ΝΔ στις 29 Αυγούστου 1989, με τη συναίνεση των συγκυβερνούντων του Συνασπισμού ΚΚΕ-ΕΑΡ στα πλαίσια της δήθεν “Εθνικής Συμφιλίωσης”).

Το Ελληνικό Κράτος, προσπάθησε κατά τη μεταπολίτευση, να δημιουργήσει μια βιτρίνα δικαιοσύνης. Επέτρεψε τη “νόμιμη” λειτουργία του ΚΚΕ, αναγνώρισε την “Εθνική Αντίσταση”, χρηματοδότησε τη διάσωση του ιστορικού αρχείου του ΚΚΕ μετά την πλημμύρα του 1994, ενώ για κάποιο μικρό διάστημα έδωσε ένα συμβολικό επίδομα στους ανασφάλιστους υπερήλικες αντιστασιακούς. Ποτέ όμως δεν δικαιώθηκαν αληθινά τα θύματα της Δεξιάς θηριωδίας.

Παράδειγμα είναι ο νόμος που εκδόθηκε το 1945 για την ακύρωση αγοραπωλησιών της Κατοχής. Ο Άρειος Πάγος τον έκρινε ως αντισυνταγματικό (πάντα δίκαιος ο Άρειος Πάγος). Ακόμα όμως και αν τελικά ίσχυε, δεν μπορούσε να εφαρμοστεί. Ήταν έτσι φτιαγμένος ώστε να αποκλείει τους αντιστασιακούς. Σύμφωνα με το νόμο, όσοι είχαν ποινικό μητρώο, δεν μπορούσαν να υποβάλλουν σχετική αίτηση. Αυτό απέκλειε τη συντριπτική πλειονότητα των αντιστασιακών καθώς ως “ποινικό μητρώο” θεωρείτο ακόμα και το ποινικό μητρώο της Γκεστάπο που μαζί της συνεργαζόταν η Αστυνομία. Έτσι όταν, για παράδειγμα, η οικογένεια της γιαγιάς μου Καλοτίνας Μαϊλη (Καίτη Μαϊλη) προσπάθησε να πάρει πίσω το μαγαζί του προπάππου μου Σακελλάρη στην Πλάκα (σήμερα κεντρικότατη τουριστική Ταβέρνα), η αίτηση απορρίφθηκε. Τόσο η γιαγιά μου, όσο και ο προπάππους μου, είχαν συλληφθεί (και βασανιστεί) από τη Γκεστάπο. Η δε γιαγιά μου καταδικάστηκε από το Στρατοδικείο Αθηνών (δωσίλογοι Στρατοδίκες) για τη δήθεν συμμετοχή της στη Μάχη του Μελιγαλά, παρά το οτι η γιαγιά μου δεν είχε πάει ποτέ ως τότε στην Πελοπόννησο γενικότερα, πόσο μάλλον να είχε συμμετάσχει στη μάχη αυτή (όποιος ήταν στη φυλακή δικαζόταν για το οτιδήποτε, χωρίς στοιχεία – αρκούσε να είναι κομμουνιστής). Νωρίτερα είχε συλληφθεί για την αντιστασιακή της δράση από τη Γκεστάπο (όπου για πρώτη φορά βασανίστηκε με τη μέθοδο της “φάλαγγας”, μια μέθοδο που την επανέλαβαν οι “Έλληνες” Αξιωματικοί αργότερα). Ο δε πατέρας της, είχε επίσης συλληφθεί και βασανιστεί από τη Γκεστάπο για την αντιστασιακή του δράση. Έτσι η γιαγιά μου και ο προπάππους μου, είχαν “ποινικό μητρώο” και αποκλείστηκαν από τη διαδικασία.

 

Επιστρέφοντας στη μεγάλη εικόνα, η Εθνική Συμφιλίωση δεν ήρθε ποτέ. Ο λόγος είναι πως η Δεξιά ήθελε να αφήσει πίσω της τα αίσχη των μελών της, προσπαθώντας να εκμεταλλευτεί τη λήθη, που όμως δεν ήρθε. Σήμερα, η Δεξιά προσπαθεί να εκμεταλλευτεί τη δύναμη διαστρέβλωσης της ιστορίας με τη χρήση των ΜΜΕ, ακόμα και των χιλιάδων σελίδων και διαδικτυακών καναλιών όπου η διασπορά του ψέματος είναι ευκολότερη και μη διασταυρούμενη.

Αυτές τις ημέρες, που η αποκάλυψη των φωτογραφικών ντοκουμέντων της εκτέλεσης των Κομμουνιστών στην Καισαριανή έχει εξάψει το μίσος των απογόνων αυτών που βρίσκονταν, όχι στην πλευρά που βλέπουμε στις φωτογραφίες, αλλά από την πλευρά του φωτογράφου, από την πλευρά των κατακτητών και των άθλιων ντόπιων συνεργατών τους, η ανάγκη αποκατάστασης της αληθινής ιστορίας γίνεται πιο επιτακτική.

Οι ήρωες της Καισαριανής, δεν ήταν μόνο “Έλληνες Αντιστασιακοί”. Ήταν Κομμουνιστές. Το ξέρουν όλοι, αριστεροί και δεξιοί. Το ξέρουμε κι εμείς: τα παιδιά και τα εγγόνια των πραγματικών πατριωτών της χώρας. Δεν ξεχνάμε. Δεν εγκαταλείπουμε. Γιατί όπως είπε και ο Νίκος Μπελογιάννης τον Μάρτιο του 1952 στην “απολογία” του μπροστά στο Στρατοδικείο (όπου στρατοδίκης “εισαγγελέας” ήταν ο μετέπειτα δικτάτορας και πρώην Ταγματαλήτης, Γεώργιος Παπαδόπουλος) και πριν την εκτέλεσή του:

 

ΕΤΣΙ ΑΓΑΠΑΜΕ ΕΜΕΙΣ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ.

ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΜΑΣ ΚΑΙ ΜΕ ΤΟ ΑΙΜΑ ΜΑΣ

 

Τάσος Πανταζίδης

Φεβρουάριος 2026

 

Όσα μας πνίγουν.

 

Tasos Pantazidis

pootesSndrm m888i rgl6aaFlPt80u19r017t7834bh: 7l582cylM eum1u ·

Shared with Your friends

Αυτές τις μέρες, όσα συμβαίνουν γύρω μας με πνίγουν.

Η Εισαγγελία αρνείται να εξεταστούν τα υπολείμματα των θυμάτων των Τεμπών για τυχόν χημικά που τους έκαψαν, αλλά δίνει εντολή να εξεταστούν για ναρκωτικά, θυμίζοντάς μας πως η "δικαιοσύνη" λειτουργεί κατ' εντολή την Κυβέρνησης και όχι για την απόδοση του δικαίου.

Δημοσιεύθηκαν οι φωτογραφίες με τους ατρόμητους Αγίους της Λευτεριάς, τους Κομμουνιστές της Καισαριανής του '44, θυμίζοντάς μου τι τράβηξαν ο παππούς μου και η γιαγιά μου, τα βασανιστήριά τους, την εξορία, τις διώξεις, τη φυλακή, τα χαμένα τους νιάτα.

Ένα σκάφος του Λιμενικού, περνά πάνω από φουσκωτό μεταναστών στη Χίο, σκοτώνει ανθρώπους και το δίλημμα που βάζει η Δεξιά και οι υπάνθρωποι ακόλουθοί τους, είναι: με το Λιμενικό ή με τους παράνομους; Δεν γίνεται να είμαστε με την αξία της ανθρώπινης ζωής; Δεν γίνεται; Δεν γίνεται να μην σκοτώνονται μεταξύ τους οι χαμηλόμισθοι για χάρη της Chevron, της Exxon και των ντόπιων συνεργατών τους σε Ελλάδα και Τουρκία;

Σήμερα οι ειδήσεις με αποτελείωσαν. Μερικές δεκάδες εργαζόμενοι της Βιολάντα, έτρεξαν να στηρίξουν τον αφεντικούλη τους που ανακρίνεται για κακουργήματα. Χειροκροτούσαν και επευφημούσαν το αφεντικό που κοντοστάθηκε με τη SAAB του, μπροστά από τα φτωχαδάκια. Εκείνα τον χαιρετούσαν και τον χειροκροτούσαν, σαν να του λέγανε: "εδώ είμαι αφεντικούλη, μη με απολύσεις αύριο που θα σε αθωώσουν". Αυτό άλλωστε είναι το θέμα. Ξέρουν πως το αφεντικό "θα τη βγάλει καθαρή". Ο Άδωνις - Σπυρίδων δήλωσε εξ'αρχής πως στο εργοστάσιο όλα ήταν άψογα και είχαν γίνει όλοι οι έλεγχοι, παρά τα όσα διαπίστωσε η Πυροσβεστική. Ο άλλος υπουργός, ο Παπαστεργίου, είναι ο μηχανικός που βεβαίωσε την επίβλεψη της λειτουργίας του εξοπλισμού, αποκρύπτοντας παράνομες δεξαμενές, αισθητήρες εκτός λειτουργίας, παράτυπες "πατέντες" και κατασκευές, ενώ στο τοπογραφικό που υπογράφει δεν υπάρχει ούτε το υπόγειο, ούτε οι παράνομες δεξαμενές. Όλοι μπλεγμένοι δηλαδή. Οπότε, οι εργαζόμενοι ξέρουν οτι τίποτα δεν θα γίνει. Η κυβέρνηση θα σώσει τον δικό της. Σκασίλα τους λοιπόν αν πέθαναν οι συναδέλφισσές τους. Ο θάνατός σου - η ζωή μου. Το μεροκάματο να πέφτει και όλα τ'άλλα σκασίλα μας. Θυμήθηκα πως το 1942, παρά τις απειλές Τσολάκογλου και Γερμανών και παρά το οτι τους επιστράτευσαν και αποφάσισαν ποινή θανάτου για όσους απεργούσαν, οι Δημόσιοι υπάλληλοι κατέβηκαν σε απεργία, βλέποντας να πεθαίνει κόσμος ακόμα και μέσα στα Δημόσια Καταστήματα υπηρεσιών. Άλλα χρόνια, άλλες συνθήκες, πιο άγριες, με ανθρώπους πιο ώριμους.

Τιμή και δόξα στην κα Στέλλα Φώλια που βλέποντας την κινητοποίηση των υποτακτικών στα Τρίκαλα, δεν άντεξε, σταμάτησε το αυτοκίνητό της και στάθηκε απέναντί τους, φωνάζοντας το αυτονόητο: ΔΕΝ ΝΤΡΕΠΕΣΤΕ;

Τόσο εύκολα ξεχάσανε τις πέντε γυναίκες που χάθηκαν άδικα; Τόσο εύκολα αδιαφορούν για το οτι μπορούσαν όλοι τους να είναι στη θέση των νεκρών;

Ξεχείλισε ο βόθρος παιδιάααα. Δεν πάει άλλο. Η σαπίλα από τα κάτω πάει προς τα πάνω και από τα πάνω διαχέεται σε όλη τη χώρα. Δεν αντέχω άλλο. Κανείς δεν αντέχει. Κάτι πρέπει να αλλάξει. Από τα κάτω, γιατί οι από πάνω δεν μπορούν και φοβούνται όταν δεν μας ελέγχουν. Ας αρχίσουμε να τους φοβίζουμε εμείς λοιπόν.

Στις επόμενες εκλογές, η αποχή είναι έγκλημα. Ψηφίστε ένα "μικρό" κόμμα, ένα κόμμα που μάλλον δεν θα μπει στη Βουλή για να σας προδώσει, ψηφίστε οτιδήποτε νομίζετε. Όχι ραγιάδες, όχι όσους έχουν κυβερνήσει, όχι Μεσσίες, όχι αναδιανεμητές καρεκλών και νέα τζάκια, όχι ναζί και ψευτοπατριώτες. Κάντε όμως κάτι. Δεν πάει άλλο!

Γλύξμπουργκ - Ναζί

 

Tasos Pantazidis

odeprSsnto95ttg1 0u 8igMya5rFb74t710 02Pi63r1am970g:efu3h0 41 ·

Shared with Your friends

Είδα πολλές αναρτήσεις λύπης και θρήνου για την θανούσα "Πριγκίπισσα των Ελλήνων" να αναπαράγονται και να διακωμωδούνται από διάφορες σελίδες. Παραθέτω εδώ την άποψη του αμερικανικού περιοδικού "Confidential takedown" του Ιανουαρίου 1964 (μόλις 19 χρόνια μετά τη λήξη του πολέμου). Έτσι για να μην ξεχνάμε τι μπουμπούκια ήταν οι "Έλληνες Βασιλείς".